İletim Tipi (Dış/Orta Kulak)
Ses iç kulağa ulaşamıyor. Sebepler: kulak kiri, orta kulak iltihabı, kulak zarı yırtığı, otoskleroz. Genelde geri dönüşlü — KBB tedavisi sonrası düzelir. Cihaz son seçenek.
Ses dalgaları önce dış kulağa girer (kulak kepçesi + kanal). Buradan orta kulağa geçer (kulak zarı + kemikçikler). Son olarak iç kulağa ulaşır (koklea + işitme siniri).
Sorun hangi bölgede ise işitme kaybı türü farklıdır:
• Dış+Orta kulak sorunu → İletim tipi
• İç kulak sorunu → Sensörinöral tip
• İkisi birlikte → Mikst tip
Her tipin sebepleri, belirtileri ve tedavi yolu farklıdır.
Ses iç kulağa ulaşamıyor. Sebepler: kulak kiri, orta kulak iltihabı, kulak zarı yırtığı, otoskleroz. Genelde geri dönüşlü — KBB tedavisi sonrası düzelir. Cihaz son seçenek.
Tüy hücreleri / işitme siniri hasarlı. Sebepler: yaşlanma (yaşa bağlı işitme kaybı (presbiakuzi)), gürültü, ototoksik ilaçlar, genetik. Geri dönüşsüz — işitme cihazı en etkili yöntem. En sık görülen tür.
Hem orta hem iç kulak etkilenmiş. Önce iletim kısmı tedavi edilir (KBB), sonra sensörinöral kısım için işitme cihazı.
Kulaktan gelen ses tamam, beyin işleyemiyor. Nadir. Genelde inme, MS sonrası. Özel rehabilitasyon programları.
Bebek doğduğunda var olan kayıp. Genetik veya gebelik döneminde edinilmiş. Yenidoğan taraması ile tespit; pediatrik odyoloji ile yönetim.
Aniden başlar, günler/haftalar içinde geçer. Sebepler: kulak kiri, basınç değişikliği, viral enfeksiyon. KBB konsültasyonu önemli — ani sağırlık tıbbi acil!
« Doğru cihaz, doğru tip tanısından sonra gelir. Bizim merkezde önce klinik standardı kapsamında tarama testi, sonra detaylı odyometri yapıyoruz. Hava-kemik iletim farkı ölçümü ile iletim mi sensörinöral mi anında ayrışır. Mikst tip tespit edilirse KBB sevki yapıp önce o kısmın tedavisini bekleriz — gereksiz cihaz satışı yapmayız. »
Odyolog Mehmet Ali Onbaşıoğlu
2018 yılı Lisans mezunu
Hafif kayıp (25-40 dB) bile uzun vadede beyni yorar. Beyin duyamadığı sesleri "yokuş yukarı" doldurmaya çalışır → bilişsel rezerv tükenir. Lancet 2020 raporu hafif kayıpların bile tedavi edilmesini öneriyor. Karar size ait — biz size objektif veriyi sunuyoruz, baskı yapmıyoruz.
Hayır — iki kulakta da kayıp varsa iki cihaz şart (binaural). Beyin ses yönünü iki kulak farkından hesaplar; tek cihaz bu yönelimi bozar. Ayrıca kullanılmayan kulağın sinir yolu zamanla zayıflar (auditory deprivation). Çift cihaz gürültülü ortamda da klinik gelişim anlama sağlar.
Sensörinöral kayıp (en sık tip), yaşa bağlı yavaşça ilerler — yılda ortalama 1-2 dB. Cihaz kullanmak ilerlemeyi durdurmaz ama beyin yorgunluğunu önler. Gürültüden kaçınma, sigara kesme, sağlıklı kan basıncı kayıp hızını azaltır.
Türünü ve derecesini bildiğinizde 6 markanın hangi modeli uygun, ona karar veriyoruz. Hafif/orta sensörinöral için neredeyse her marka iyi; ileri/çok ileri için sadece güçlü modeller (Phonak Naida, Oticon Xceed). Bu kararı odyolog değerlendirmesi sonrası birlikte veriyoruz.
2018 Lisans mezunu Odyolog Mehmet Ali Onbaşıoğlu sizinle bizzat ilgilenir.
Cihaz uyumu için klinik ön değerlendirme · 14 gün yasal cayma süresi cihaz iade hakkı
Üç ana tip: (1) İletim tipi (kondüktif) — dış/orta kulakta engel (kulak kiri, sıvı, zar perforasyonu, otoskleroz). Genelde tedavi edilebiliyor. (2) Sensorinöral (sinirsel) — iç kulak veya işitme sinirinde hasar. Genelde kalıcı, cihaz/implant gerekiyor. (3) Mikst — iletim ve sensorinöral kombine. Tip ayrımı tanısal odyometri ve KBB muayenesi ile yapılıyor.
Çoğunlukla kalıcı, tıbbi tedavi geri çevirmiyor. Ancak işitme cihazı veya ileri vakalarda koklear implant ile yönetilebiliyor. Akut sensorinöral kayıp (ani sağırlık) erken steroid tedavisi ile (24-48 saat içinde) kısmen geri çevrilebiliyor — bu acil durum. Kronik vakalar için cihaz uygulaması altın standart yönetim.
Önce sebebe bakılır. Kulak kiri, orta kulak sıvısı tedavi edilebiliyor — yetkili sağlık birimi tarafından temizlik veya ilaç. Otoskleroz, ossiküler hasar gibi cerrahi gerektiren durumlarda operasyon değerlendirilir. Cerrahiye uygun olmayan veya tercih etmeyen hastalarda işitme cihazı uygulanır. Kemik iletim cihazları (BAHA) iletim tipi kayıpta öne çıkıyor — biz bu konuda da yetkili merkez.
Sensorinöral kayıpta standart kulak içi/arkası cihazlar (RIC, BTE, ITE). Mikst tipte yine standart cihazlar ama ek frekans yönetimi gerekebiliyor. İletim tipi cerrahisiz vakalarda BAHA (Bone Anchored Hearing Aid) veya kemik iletimli cihazlar. Tip ayrımı ve cihaz seçimi audiometri sonucuna ve klinik değerlendirmeye göre — biz hastane raporu sonrası fitting aşamasında karar veriyoruz.